ซุนยัดเซ็น เป็นหนึ่งในบุคคลไม่กี่คนในประวัติศาสตร์ที่ได้รับความเคารพอย่างสูงทั้งจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนและพรรคก๊กมินตั๋ง แต่ในขณะเดียวกัน เรื่องราวและมรดกทางความคิดของเขาก็กำลังถูกตั้งคำถามจากอัตลักษณ์ของคนรุ่นใหม่ในไต้หวันที่เริ่มถอยห่างจากความเป็นจีน
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ไปติดตามเรื่องราวของซุนยัตเซ็น ซึ่งได้รับสมญานามว่า “บิดาแห่งชาติ” ผู้อยู่เบื้องหลังการปฏิวัติซินไห่จนสามารถโค่นล้มราชวงศ์ชิงได้สำเร็จ และก่อตั้งพรรคก๊กมินตั๋ง (ก่อนที่พรรคจะพ่ายสงครามกลางเมืองแล้วอพยพไปตั้งรัฐบาลในไต้หวัน)
.
นอกจากความสำเร็จเบื้องหน้าที่ซุนยัตเซ็นได้กลายเป็นสัญลักษณ์ทางการเมืองและทั้งจีนแผ่นดินใหญ่ต่างอ้างความชอบธรรมในการเชื่อมโยงความเป็นจีนเดียว ชื่อและอุดมการณ์ของเขากลับกลายเป็น "สมรภูมิทางอุดมการณ์" ระหว่างสองฝ่าย แล้ว  เบื้องลึกเบื้องหลังชีวิตส่วนตัวของเขาก็น่าสนใจไม่แพ้กัน โดยเฉพาะประเด็นของสตรีที่ผ่านเข้ามาในชีวิตของซุนยัตเซ็น